Gülşehir Yerel Eylem Grubu Derneği

Gülşehir

Tarih, Doğa ve Kültürün Buluşma Noktası

YEG Alanının Genel Yapısı

Gülşehir Nevşehir’in en eski ilçelerinden olup, eski çağlardan bu güne önemini korumuştur. Doğusunda Nevşehir şehir merkezi ve Avanos ilçesi, batısında Aksaray Ortaköy, kuzeyinde Hacıbektaş ve güneyinde Acıgöl İlçeleri bulunmaktadır. Gülşehir ilçesi, ortalama 906 - 1200 m. yükseltide bir platodur.


Yerleşim Alanı: Gülşehir ilçesinde toplu yerleşme şekli hakimdir. Genellikle tarım alanlarının boş bırakılması, suyun az olması nedeniyle suya bağımlılık ve relief şartları toplu yerleşmelere neden olmuştur. Evler genellikle bir cami ve çeşme etrafında kümelenmiştir.

Gülşehir ilçesi haritası - Coğrafi konumHarita 1. Gülşehir Haritası

İklim ve Bitki Örtüsü

Gülşehir ilçesi genellikle platolar şeklindeki geniş düzlüklerden oluşmaktadır. İç Anadolu karasal iklim sınırları içerisinde bulunmakla beraber kuzeyin Hırka dağı tarafından kapatılması sebebi ile hâkim rüzgârları almadığı için sıcaklık ortalaması bakımından daha yüksek değerlere sahiptir.


Mikro Klima Etkisi: Bu coğrafi konum, ilçenin büyük bir kısmına mikro klima özelliği sağlamaktadır. Bu özellik sayesinde üzüm, meyvecilik ve sebzecilik kolları gelişmiştir. Birçok ürün yöreye göre turfanda yetiştirilebilmektedir.

Sıcaklık ve Yağış: Yıllık ortalama sıcaklık değeri 11.4 °C - 12.9 °C arasındadır. Bölgede en yağmurlu ay Mayıs olup, ortalama yağış 300 milimetre düzeyindedir. Gülşehir, Anadolu’nun en az yağış alan bölgelerinden birisidir.

Bitki Örtüsü: Doğal bitki örtüsü ağaç ve ot formasyonu olarak ikiye ayrılır. Orman alanları kuzeyde Hırka Dağı üzerinde, fundalık alanlar (Meşeler, Karaağaç, Alıç, Ahlat vb.) ise Kızılırmak boyunca görülür.


Nüfus Profili

2024 Yılı Verileri:

21.378

Toplam Nüfus

12.504

İlçe Merkez Nüfusu

8.874

Belde/Köy Nüfusu

İlçe nüfusunun %50,8'i erkek, %49,2'si kadındır. Yaz aylarında nüfus artışı görülmekle birlikte, kış aylarında eğitim ve iş olanakları nedeniyle azalma gözlenmektedir.

En fazla nüfusa sahip köyler: Terlemez, Abuuşağı, Ovaören, Yeniyaylacık ve Gümüşkent.
En az nüfusa sahip köyler: Karahüyük, Alemli, Yamalı, Hamzalı ve Oğulkaya.


Ekonomi ve Geçim Kaynağı

İlçemizin sosyal ve ekonomik yapısı incelendiğinde halkın yaklaşık %65’i çiftçilik yaparak geçimini sağlamaktadır. Tarım ve hayvancılık ilçe ekonomisinin temelini oluşturur.

Tarımsal Üretim

İlçede 3540 kayıtlı çiftçi bulunmaktadır. Yıllık üretim verileri (yaklaşık):

  • Arpa: 195.426 ton
  • Buğday: 44.752 ton
  • Üzüm: 18.807 ton
  • Patates: 14.316 ton
  • Şeker Pancarı: 9.463 ton
  • Çerezlik Kabak: 8.980 ton
  • Salçalık Domates: 2.641 ton
  • Ceviz: 1.698 ton

Hayvancılık

Bölgede hayvancılık önemli bir geçim kaynağıdır:

  • Kümes Hayvanı: 165.955 adet
  • Küçükbaş: 52.068 adet
  • Büyükbaş: 19.970 adet

Son yıllarda arıcılık da yaygınlaşmaktadır.

Sanayi ve Fırsatlar

Patates üretimi için cips fabrikası ve yıllık 10 bin ton kapasiteli un fabrikası mevcuttur. Ayrıca Tuzköy bölgesinde kaya tuzu madeni ve işleme tesisleri bulunmaktadır (160 bin ton üretim hedefi).

Gelecek Fırsatları: Yenilenebilir enerji (güneş), su ürünleri, turizm ve lojistik sektörleri ilçenin gelişime açık alanlarıdır.


Gezilecek Yerler ve Turizm

Gülşehir, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle Kapadokya'nın önemli bir parçasıdır.

Açıksaray Örenyeri - Roma dönemi kaya mezarları ve kiliseler

Açıksaray Örenyeri

Tüf kayalar içine oyulmuş Roma Dönemi kaya mezarları ve kiliseleri ile ünlü açık hava müzesi. "Mantarkaya" oluşumları burada bulunur.

Aziz Jean Kilisesi - İki katlı yapı ve İncil sahneleri

Aziz Jean Kilisesi

İki katlı yapısı ve İncil'den sahnelerle süslü duvarları ile bölgenin en önemli kiliselerinden biridir. 1995'te restore edilmiştir.

Kızılırmak nehri ve vadileri - Doğa yürüyüşü alanları

Kızılırmak ve Vadiler

Doğa yürüyüşü, piknik ve fotoğrafçılık için idealdir. Kızılkatma Vadisi ve Pınarbaşı öz Vadisi görülmeye değerdir.

Ovaören Yassı Höyük - Arkeolojik kazı alanı

Ovaören Yassı Höyük

Bölgenin tarihine ışık tutan arkeolojik kazı alanı. Hititler ve öncesi dönemlere ait kalıntılar bulunmaktadır.